Hvaða þýðingu hefði aðild Íslands að Evrópusambandinu fyrir nýsköpunarumhverfið hér á landi? Þessi spurning var í brennidepli á fjölsóttum viðburði sem KLAK - Icelandic Startups, Rannís, Framvís og Kría stóðu fyrir í Grósku þann 17. ágúst.

Markmið viðburðarins var að ræða áhrif mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu á sprota- og nýsköpunarumhverfið á einfaldan og yfirvegaðan hátt. Leitast var við að svara hvort aðild skipti máli fyrir íslensk nýsköpunarfyrirtæki og sprota, hvaða tækifæri gætu falist í slíkri breytingu og hvaða áskoranir gætu fylgt henni.

Hrönn Greipsdóttir, framkvæmdastjóri Kríu, bauð gesti velkomna í upphafi viðburðar. Í pallborði sátu Ágúst Ingþórsson, forstöðumaður Rannís, Hallgrímur Oddsson, stofnandi og framkvæmdastjóri Evrópustrauma, Ásthildur Otharsdóttir, meðeigandi hjá Frumtaki, Jökull Sólberg Auðunsson, meðstofnandi TripToJapan.com, Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir, framkvæmdastjóri Kara Connect og Hjálmar Gíslason, stofnandi og framkvæmdastjóri GRID.

Í umræðunum kom fram að EES-samningurinn hefði reynst Íslandi afar mikilvægur og skapað aðgang að evrópsku samstarfi á fjölmörgum sviðum. Jafnframt var bent á að mikilvægt væri að skoða hvort Ísland nýtti þau tækifæri sem þegar væru til staðar nægilega vel. Undirstrikað var að ávinningur af evrópsku samstarfi fælist ekki eingöngu í fjármögnun heldur einnig í aðgangi að þekkingu, sérhæfðu tengslaneti, nýjum mörkuðum og öflugri samvinnu.

Sérstök áhersla var lögð á að íslensk sprota- og vaxtarfyrirtæki gætu í ríkari mæli nýtt sér þau tækifæri sem bjóðast í evrópskum rannsókna- og nýsköpunaráætlunum. Bent var á að slíkt gæti styrkt fyrirtæki sem starfa á litlum heimamarkaði og hafa metnað til að ná árangri á alþjóðavettvangi.

Þá var einnig rætt um breytta stöðu Evrópu og aukna áherslu Evrópusambandsins á að styrkja eigin hagsmuni og innviði. Í því samhengi vaknaði sú spurning hvort ríki innan EES en utan Evrópusambandsins gætu í auknum mæli fundið fyrir minni aðkomu að ákvarðanatöku og þróun innri markaðarins. Fram komu sjónarmið um að full aðild að Evrópusambandinu gæti skapað aðgang að fleiri áætlunum og sjóðum, en að jafnframt þyrfti skýrari stefnu og markvissari stuðning við sprotaumhverfið af hálfu íslenskra stjórnvalda.

Þátttakendur voru sammála um að umræðan væri flókin og að ekki væri til einfalt svar við því hvort aðild að Evrópusambandinu væri rétta leiðin fyrir Ísland. Niðurstaðan réðist ekki aðeins af formlegri stöðu landsins gagnvart Evrópusambandinu heldur einnig af því hvernig stjórnvöld, stofnanir, fjárfestar og fyrirtæki nýttu þau tækifæri sem þegar væru fyrir hendi og undirbyggðu framtíðarþróun nýsköpunar hér á landi.

Viðburðurinn undirstrikaði mikilvægi þess að ræða framtíð íslensks nýsköpunarumhverfis í alþjóðlegu samhengi. Umræðan snerist ekki aðeins um aðild eða ekki aðild að Evrópusambandinu, heldur einnig um hvernig Ísland getur byggt upp enn sterkara hugvitsdrifið samfélag, laðað að sér fjármagn og skapað hagstæðari skilyrði fyrir íslensk fyrirtæki til vaxtar á erlendum mörkuðum.

SSNE tekur ekki afstöðu til þess hvaða leiðir séu farnar í samskiptum Íslands við Evrópusambandið. Fyrir samtökin er hins vegar mikilvægt að fylgjast með umræðu og þróun sem getur haft áhrif á atvinnulíf, nýsköpun, rannsóknir og alþjóðlegt samstarf. Slík málefni skipta fyrirtæki, frumkvöðla og þekkingarsamfélagið á Norðurlandi eystra máli og geta haft áhrif á þau tækifæri sem standa svæðinu til boða til framtíðar.