Útgáfa leiðarvísis fyrir sveitarfélög um aðlögun að loftslagsbreytingum
Áhrif loftslagsbreytinga og sveitarfélög.
Útgáfa leiðarvísis fyrir sveitarfélög um aðlögun að loftslagsbreytingum
Byggðastofnun hefur gefið út leiðarvísirinn „Frá áskorunum til aðgerða" sem hjálpar sveitarfélögum á Íslandi að vinna að aðlögun á loftslagsbreytingum. Leiðarvísirinn er settur upp í fjórum skrefum sem fjalla um að leggja grunn að árangursríkri aðlögun, framkvæma stöðumat til að greina áhættur og getu til aðlögunar, velja aðgerðir og innleiða og vakta aðgerðir.
Leiðarvísirinn leiðir notendur í gegnum einfalt ferli við áhættuskimun og viðkvæmnimat, en aðferðafræðin sjálf er byggð á reynslu C.10 verkefnisins innan sveitarfélaganna fimm sem tóku þátt í verkefninu. Þau voru Hornafjörður, Akureyrarbær, Reykhólahreppur og Fjallabyggð. Niðurstöður viðkvæmnimatsins nýtist svo við mótun og forgangsröðun aðlögunaraðgerða á sveitarstjórnarstigi, en öllu ferlinu er lýst, skref fyrir skref, í umræddum leiðarvísi sem er ætlaður stjórnendum og starfsfólki sveitarfélaga.
Leiðarvísirinn styður sveitarfélög til að svara nokkrum grundvallarspurningum:
- Hvaða loftslagstengdu atburðir eru líklegir til að eiga sér stað á okkar svæði núna eða í framtíðinni?
- Hvar liggja helstu veikleikar í innviðum, samfélagi og regluverki?
- Hvaða aðgerðir eru líklegastar til að auka getu sveitarfélagsins til að takast á við staðbundnar breytingar í loftslagi og umhverfi, nú og til framtíðar?
Aðferðafræðin gerir ráð fyrir þverfaglegu samstarfi innan sveitarfélagsins og virku samtali og samráði við fulltrúa samfélagsins. Með slíkri nálgun og aðgengilegum leiðbeiningum fyrir framkvæmdina er reynt að aðstoða sveitarfélög í að bregðast við áhrifum loftslagsbreytinga í tæka tíð, án þess að þurfa að leggja í mikinn kostnað vegna sérfræðiráðgjafar, rannsókna og gangaöflunar.
Í leiðarvísinum er einnig að finna vandað safn aðlögunaraðgerða sem nýtast öllum sveitarfélögum sem þurfa að aðlagast loftslagsbreytingum afar vel.
Þann 12.febrúar s.l. hélt Byggðastofnun málþing í Hofi um aðlögun íslenskra sveitarfélaga og var frábær þátttaka og mikil áhugi á málþinginu. Fjölmennt var í Hofi og fjöldi áhorfenda í streymi.
Málþingið markaði lok tilraunaverkefnis um aðlögun sveitarfélaga að loftslagsbreytingum sem framkvæmt hefur verið undir aðgerð C.10 í núgildandi byggðaáætlun. Þar var m.a. kynnt fyrsta útgáfa fyrrnefnds leiðarvísis um aðlögun sveitarfélaga að loftslagsbreytingum, nýtt vefsvæðis loftslagsþjónustu Veðurstofu Íslands var kynnt, auk þess sem gestir fengu að heyra áhugaverð erindi frá Landi og Skógi um náttúrulausnir líkt og vernd, endurheimt votlendis og sjálfbæra landnýtingu til að styrkja viðnám samfélaga gegn loftslagsbreytingum, erindi frá Skipulagsstofnun sem er á lokametrunum með að gefa út leiðbeiningar fyrir sveitarfélög til að samþætta loftslagsaðlögun inn í sín aðalskipulög ásamt erindi frá Grundarfjarðarbæ sem kynnti reynslu sína af blágrænum ofanvatnslausnum til að bæta fráveitumál og draga úr álagi á innviði. Grundarfjarðarbær hefur nú auglýst vinnslutillögu sína, Rammahluti fyrir blágrænar ofanvatnslausnir og almenningsrými, í skipulagsgáttinni sem verður síðar hluti af gildandi aðalskipulagi sveitarfélagsins. Óhætt er að segja að frumkvæði Grundarfjarðarbæjar að heildarskipulagi fyrir blágrænar ofanvatnslausnir sé til fyrirmyndar og geti nýst öðrum sveitarfélögum afar vel.